Kalkulator cukru do wina
Jak obliczyć, ile cukru dodać do wina?
Według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 sierpnia 2016 r. ze 100 g cukru powstaje 61 ml alkoholu. 1% alkoholu w litrze wina to 10 ml, więc na każdy procent potrzeba ok. 16,4 g cukru na litr.
Kalkulator liczy, ile mililitrów alkoholu ma mieć gotowe wino (litry × moc × 10), odejmuje to, co dadzą owoce (57 ml ze 100 g cukru z owoców), a resztę dzieli przez 0,61 – to gramy cukru do dodania.
Przykład: 20 litrów wina o mocy 13% to 2600 ml alkoholu. 10 kg wiśni (ok. 850 g cukru) da ok. 485 ml. Brakuje ok. 2115 ml, a 2115 : 0,61 ≈ 3470 g – czyli trzeba dodać ok. 3,5 kg cukru.
Czy wsypać cały cukier od razu?
Australijski instytut badań nad winem (AWRI) zwraca uwagę, że przy bardzo dużej ilości cukru drożdże są w stresie osmotycznym, przez co fermentacja może ruszyć z opóźnieniem. Dlatego przy dużych ilościach cukru lepiej nie wsypywać go całego na raz. Jak dodawać cukier porcjami, opisuję w poradniku ile cukru do wina.
A jeśli chcę wino słodkie?
Słodycz w winie to cukier, którego drożdże nie przerobiły. Jeśli wpiszesz moc wyższą niż granica Twoich drożdży, kalkulator Cię ostrzeże – nadmiar cukru zostanie w winie.
Zbyt wytrawne wino można później dosłodzić, a nadmiaru cukru nie da się już z wina usunąć. Jak to zrobić, piszę we wpisie jak dosłodzić domowe wino.
Wynik jest teoretyczny: zakłada, że drożdże przerobią cały cukier. Cukier w owocach zależy od odmiany i dojrzałości, więc dokładniejszy wynik da pomiar cukromierzem.
Ile cukru mają owoce? Tabela
Kalkulator zaczyna od zawartości cukru w surowych owocach według tabel składu żywności: amerykańskiej USDA FoodData Central, a dla owoców, których tam nie ma – norweskiej Matvaretabellen. To średnie – odmiana, dojrzałość i rok zbioru potrafią je wyraźnie zmienić, dlatego w kalkulatorze każdą wartość możesz poprawić. Kolumna „Alkohol” pokazuje, ile alkoholu może dać cukier z 1 kg owoców (57 ml ze 100 g cukru).
Dla pigwowca żadna tabela nie podaje średniej, a badania owoców pigwowców pokazują od 0,6 do 4 g cukru w 100 g. Kalkulator przyjmuje ok. 2 g, więc wynik z pigwowcem jest szczególnie przybliżony – tu najlepiej sprawdzi się pomiar cukromierzem.
| Owoce | Cukier w 100 g | Alkohol z 1 kg owoców | Źródło |
|---|---|---|---|
| Truskawki | 4,9 g | ok. 28 ml | USDA |
| Maliny | 4,4 g | ok. 25 ml | USDA |
| Jeżyny | 4,9 g | ok. 28 ml | USDA |
| Agrest | 5,4 g | ok. 31 ml | Matvaretabellen |
| Owoce czarnego bzu | 6,5 g | ok. 37 ml | Matvaretabellen |
| Dzika róża | 6 g | ok. 34 ml | Matvaretabellen |
| Porzeczki czerwone | 7,4 g | ok. 42 ml | USDA |
| Porzeczki czarne | 7,6 g | ok. 43 ml | Matvaretabellen |
| Wiśnie | 8,5 g | ok. 48 ml | USDA |
| Aronia | 8,8 g | ok. 50 ml | Matvaretabellen |
| Gruszki | 9,8 g | ok. 56 ml | USDA |
| Śliwki | 9,9 g | ok. 56 ml | USDA |
| Jabłka | 10,4 g | ok. 59 ml | USDA |
| Czereśnie | 12,8 g | ok. 73 ml | USDA |
| Winogrona | 15,5 g | ok. 88 ml | USDA |
| Pigwowiec | 0,6–4 g | ok. 11 ml | badania (Turkiewicz i in., 2020) |
| Rabarbar | 1,1 g | ok. 6 ml | USDA |
| Rodzynki | 65 g | ok. 371 ml | USDA |
Najczęstsze pytania o cukier do wina
Ile cukru na 10 litrów wina?
Bez cukru z owoców na wino o mocy 12% potrzeba ok. 2 kg cukru: 10 litrów × 12 × 10 = 1200 ml alkoholu, a 1200 : 0,61 ≈ 1970 g. Owoce zmniejszają tę ilość – kalkulator odejmuje ich cukier za Ciebie.
Ile cukru na 1 litr wina?
Ok. 16,4 g na każdy procent alkoholu, czyli ok. 200 g na litr przy 12% – jeśli nie liczysz cukru z owoców.
Czy trzeba liczyć cukier z owoców?
Tak, jeśli chcesz trafić w konkretną moc. Według bazy USDA 1 kg winogron ma ok. 155 g cukru, a 1 kg rabarbaru tylko ok. 11 g – różnica w gotowym winie jest duża.
Co się stanie, gdy dam więcej cukru, niż przerobią drożdże?
Wino nie będzie mocniejsze. Drożdże zatrzymają się na swojej granicy – producent podaje ją na opakowaniu, np. Lalvin EC-1118 do 18% – a nadmiar cukru zostanie w winie jako słodycz.
Czy kalkulator zastąpi cukromierz?
Nie. Cukier w owocach zależy od odmiany i dojrzałości, a kalkulator przyjmuje średnie z bazy USDA. Pomiar cukromierzem jest dokładniejszy – możesz go wpisać w kalkulatorze.
Źródła
Wszystkie liczby w kalkulatorze pochodzą z tych źródeł:
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 sierpnia 2016 r. (Dz.U. 2016 poz. 1409), § 4 – ze 100 g sacharozy uzyskuje się 61 ml alkoholu, ze 100 g cukrów redukujących (cukrów z owoców) – 57 ml
- USDA FoodData Central – zawartość cukrów ogółem w surowych owocach (g na 100 g)
- Matvaretabellen – norweska tabela składu żywności – cukier w aronii, czarnych porzeczkach, agreście, owocach czarnego bzu i dzikiej róży
- Turkiewicz I.P. i in., Antioxidants 2020, 9(1), 60 – badanie owoców pigwowców (Chaenomeles) – od 0,6 do 4 g cukrów w 100 g owoców
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/33, załącznik III, część B – progi cukru dla win wytrawnych, półwytrawnych, półsłodkich i słodkich
- Wine Folly – What is Brix? – przeliczenie odczytu cukromierza na moc (× 0,59)
- Lallemand – Lalvin EC1118 – przykład tolerancji drożdży na alkohol (do 18%)
- AWRI (Australian Wine Research Institute) – Fermentation calculator – stres osmotyczny drożdży przy dużej ilości cukru opóźnia start fermentacji
Przydatne poradniki
- Kalkulator mocy wina – sprawdź, ile procent będzie miało Twoje wino
- Ile cukru do wina? – proporcje cukru i dodawanie go porcjami
- Jak dosłodzić domowe wino? – kiedy i czym dosładzać, żeby wino nie zaczęło fermentować w butelce
- Jak przebiega fermentacja wina – od nastawu do zakończenia fermentacji
- 5 najczęstszych błędów początkujących winiarzy – czego unikać przy pierwszym winie